Кирило Стеценко: «Ми є свідками творення нової держави»

Кирило Стеценко

Кирило Стеценко: «Ми є свідками творення нової держави»

https://ar25.org/node/29702

24 лютого в Національному музеї Тараса Шевченка відбулося представлення авторського проекту відомого скрипаля і громадського діяча Кирила Стеценка «Скрипкове дерево роду» з участю Наталі Строчан (фортепіано) та Анатолія Паламаренка (художнє слово). Турне розпочнеться 2 березня в Чернівцях концертом-присвятою Кобзарю. 

Image

— Всеукраїнський тур включає десять філармонійних виступів: у Чернівцях, Коломиї, Івано-Франківську, Львові, Тернополі, Києві, Вінниці, Кам’янець-Подільському, Хотині та Хмельницькому в період 2—13 березня, — розказав Кирило СТЕЦЕНКО. — Кульмінаційним буде концерт у Києві 9 березня — немов «передача естафети» (символічне закриття ювілейного Року Кобзаря та відкриття громадянської ініціативи з проголошення Року української музики в Україні на честь Михайла Вербицького — творця музики українського Гімну).

Програма «Скрипкове дерево роду» створювалася до 200-річчя Тараса Шевченка, для відтворення українських духовних універсалій у музичному вимірі. Я поставив собі за мету — продемонструвати своєрідну міні-антологію української скрипкової музики (від Максима Березовського до Мирослава Скорика, від бароко до моїх власних постмодерних композицій). Концерт складається з чотирьох блоків: пролог — «Кредо віри», «Духовні скрижалі»; перший відділ — класицизм плюс романтизм («Серце України»); другий відділ — постромантизм і неофольклоризм ХХ — ХХІ століть; фіналізація — «бісівські» п’єси, експерименти, постмодернізм. Усе це покликано продемонструвати тяглість, красу та силу української духовної традиції — самобутність її скрипкової культури. Кожен твір програми є носієм національної традиції — плекає і розвиває жанри, образи та інтонації, насичені вібраціями українського естетичного ідеалу. Відібрані твори, на мій погляд, не лише втілюють ідею присвяти ювілеєві Тараса Шевченка, а й наповнюють концертну залу актуальним кобзаревим духом єднання, визволення, оновлення.

— Чим обумовлений цей проект?

— Бажанням максимальної самореалізації. Для мене це — мій перший тур Україною в третьому тисячолітті (з 1977 по 1989 роки я концертував як соліст Рівненської обласної філармонії, дав понад дві тисячі концертів, зокрема й за кордоном, але потім була тривала перерва)... Нинішній період називаю його своїм «третім життям» — я вирішив знову повернутися до активного концертування.

— У вас був доволі тривалий період бурхливої громадської діяльності...

— 1989 року (в моєму «другому житті») з фестивалем «Червона рута» я захопився громадською діяльністю. Ще 2005-го я вручив тодішньому президентові В.Ющенку свою книжку «Стратегія культури України»... Мене помітили, стали запрошувати на всілякі експертні ради, і я навіть став радником міністра культури. До речі, моя кандидатура розглядалася на цю посаду, але мене цікавила реалізація моїх творчих ідей, а не потрапляння до лав «касти недоторканних». Тоді через власний досвід я побачив, наскільки неефективна в нас система управління. Біда в тім, що в нашій країні так і не виникла самостійна школа управління, причому саме стратегічного управління. Це виявляється на всіх рівнях — політики, економіки, безумовно, культури. Усі, без винятку, галузі страждають від відсутності стратегічного управління. Власне, це — риса, притаманна всім постколоніальним країнам, залежним від метрополії. Отже, зрозумілою стає поведінка всіх наших лідерів — аж до найвищих очільників держави — вони завжди намагаються знайти центр, отримати вказівок — положень, тенденцій тощо. Це якщо не Москва, то Брюссель чи Вашингтон. Зрозуміло — не можна не рахуватися з центрами впливу, але власна політика все ж мусить вибудовуватися абсолютно самостійно. Тому що стратегічне управління не є системою планування. Як нас вчили за часів марксизму-ленінізму, а управління сенсами, тобто базовими, державними, що вибудовуються на основі системи цінностей, якими ми за жодних умов не можемо поступатися, ні розмінюватися чи обмінюватися....

— Але для того має бути сформована база тих цінностей....

— Саме для того вибудовуються сенси. А вже залежно від них — стратегічні цілі. Завдання як для всієї держави, нації, так і для кожної окремої галузі. А в нас, зокрема у сфері культури, будується політика «реагувань на виклики» (от нас б’ють, тож ми захищатимемося, нам забороняють говорити українською мовою — ми починаємо боротися)...

Натомість панівні нації самі визначають базові пріоритети й передбачають небезпеки. Саме система державного управління у сфері культури цікава тим, що культура є тим «ключиком від будиночка», де якраз і лежать ті цінності й сенси. Це — прерогатива гуманітарної сфери, чого немає ні в економіці, ні в політиці.

— Отже, в основі економіки й політики лежить культура?

— Так, але це доступно для розуміння лише тим націям, що є вільними й вільно вибудовують своє життя. Постколоніальні нації цього не знають...

— А в нас до культури завжди було ставлення «за залишковим принципом».

— У той час, як саме культура є «територією», де зберігаються національні цінності й сенси. Але тут обов’язковою умовою є системний підхід — стратегічний період мислення на 12 — 25 років — у термін життя одного-двох поколінь. Наш же істеблішмент мислить одним роком — у межах річного бюджету. Максимум — періодом одної виборчої каденції — чи то парламентської, чи президентської. Одначе в культурі ніколи не можна отримати миттєвого ефекту. І оцей егоїзм політиків, які думають лише про своє коротке політичне життя, свідчення того, що культурна політика в нашій державі ніколи й не здійснювалася, тому що вона виходить за межі «життя» будь-якого політика, і тому він думає тільки про себе. Але ж ми — люди — живемо значно довше, ніж триває «життя» політика. Тому й страждаємо через це. Проблема нашої держави в тому, що в нас панує економічна квазі-еліта, навколо якої крутиться політика.

— А під час війни?

— Війна — це колосальна нагода осмислення саме базових, екзистенційних цінностей, нагода нарешті позбавитися цієї української звички, що йде від почуття страху: «Моя хата скраю», «Не трать, куме, сили, спускайся на дно», «Якось-то воно буде» — страху відповідальності, що є наслідком колоніального становища України: тобі не дано стати «суб’єктом» або самовизначеною особистістю...

Зараз ми є свідками унікального процесу фактичного творення нової держави. Суспільство демонструє дивовижні прояви самоорганізації. Нинішні волонтери виконують роль державних чиновників, їхні об’єднання — це паралельні, альтернативні структури. Таким чином, нова культура вже не виростатиме з державного бюджету, а «сама із себе», тобто і буде тим, чим фактично є культура для людей, — як джерело існування. Війна дуже загострила ці процеси.

— Яким чином це віддзеркалює проголошена вами ініціатива Року української музики?

— Я пропоную створення ініціативи де-факто, далі — принцип людини-факела, здатної «запалити» однодумців своєю ідеєю, — принцип Жанни д’Арк чи Руслани Лижичко. І в цьому сенсі Рік української музики — лише маленька цеглинка в розбудові національної культури, що йде «знизу», від народу.

Узагалі музика для українців — це щось набагато більше, ніж просто «музика». Це прояв «загадкової української душі» та її особливий потяг, те, що нас вирізняє з-поміж інших народів. До того ж музика, на відміну від інших «впливових» видів мистецтв (архітектури за часів царату, кіно в ленінські часи, телебачення для Путіна), потребує значно менше витрат...

— До речі, про витрати. Хто фінансує ваш проект?

— Поки що я вкладаю власні гроші, насамперед у промоцію (на радіо), намагаюся вести рекламну кампанію, побудовану «правильно».

Ірина СІКОРСЬКА, музикознавець
Останні записи
Опубліковано Арій 27 February, 2015 - 15:04
Платон казав, що зміна музичних вподобань у суспільстві приводить до зміни устрою.
Audio file
/sites/default/files/radio/klavdia_petrivna_-_ya_tobi_brehala.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/iran_zbagachuye_uran_-_sasha_boole.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zwyntar_-_ne_doviryay_smertnym.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/klavdia_petrivna_-_sonce_zhara.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/klavdia_petrivna_-_znaydy_mene.mp3
Audio file
/sites/default/files/tayina_ukrayiny.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zwyntar_-_choven.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/ruslana-ostannya_poema.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/bozhichi-ja_ptychka-nevelychka-kant.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/2.slipa_dytyna.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zlata_ognevich_-_yangol.mp3
Audio file
/sites/default/files/sergius_iii_-_maty_govoryla_ukrayinskoyu_my_mother_told_me_ukrainian_version_ac_valhalla_song.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/oy_yak_zhe_bulo_izprezhdy.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/02_kolir_nochi_-_dva_shlyahy.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/05_kolir_nochi_-_slava_ukrayini.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zwyntar_-_na_boloti.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/oc_feat._bangi_hep_-_ziyde_sonce.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/torban_-_oy_yak_zhe_bulo.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/zwyntar_-_dzhonni.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/harcyzy_-_lebedi_2020.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/oleksa_mikolajchuk_ta_viktor_pashnik_-_sonce-zori.mp3
Audio file
/sites/default/files/zwyntar_-_gospel.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/angy_kreyda_-_vrazhe.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_-_ivo_bobul_1.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/hrystyna-solovij-buty-lyudmy.mp3
Audio file
/sites/default/files/karta_svitu_-_kryla.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/kalush_feat.skofka-dodomu_kaver_victoria_niro.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/kolir_nochi_-_korabli_demo_2013.mp3
Audio file
/sites/default/files/vopli_vidoplyasova_-_yura.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/de_tvoya_liniya.mp3
Audio file
/sites/default/files/trans-former-kalina.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/kozak_system_-_poday_zbroyu.mp3
Audio file
/sites/default/files/02_-_party_na_prikarpatti.mp3
Audio file
/sites/default/files/folkteatr_ostapa_stahiva._pisni_upa._marshyruyut_vzhe_povstanci.mp3
Audio file
/sites/default/files/tavro_-_fashist_2.mp3
Audio file
/sites/default/files/karchata_folknery.mp3
Audio file
/sites/default/files/karna-gucul-metal_2017.mp3
Audio file
/sites/default/files/kazka_-_plakala.mp3
Audio file
/sites/default/files/maxima_-_u_rayu.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/maxima_-_zolota_y_nebesna_zhinka.mp3
Audio file
/sites/default/files/maxima_-_zyma_vesna_lito_osin.mp3
Audio file
/sites/default/files/the_doox_-_gopaka.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/the_doox_-_pid_borom.mp3
Audio file
/sites/default/files/diana_bigun-moya_zemlya.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/4_koly_vona.mp3
Audio file
/sites/default/files/meri_-_ya_z_ukrayiny.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/vidverto_-_borotba.mp3
Audio file
/sites/default/files/14_sosonochka.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/drevo_tak_kosyv_batko.mp3
Audio file
/sites/default/files/the_doox_-_rusalochky.mp3
Audio file
/sites/default/files/the_doox_-_ne_vidpuskay.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/the_doox_-_viter_z_polya.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/13_folknery_-_vyplyvalo_utenia.mp3
Audio file
/sites/default/files/taruta_zberemosya_rode.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/090-znak-vodi-mamo.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/119-vv-harmonija.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/115-vv-vesna.mp3
Audio file
/sites/default/files/117-vv-haleluja.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/118-vv-halu_pryhod.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/120_-_gorila_sosna.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/054-oj_po_sinomu_mori.mp3
Audio file
/sites/default/files/055-oj_tam_u_lvovi.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/002-kvitka-osinnie_kokhannia.mp3
Audio file
/sites/default/files/022-haydamaky_gnyva.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/021-haydamaky_bohuslav.mp3
Audio file
/sites/default/files/017-ohorontsi_lisu.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/ta_scho_tancjuye_z_vitrom.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/vita-brevis-doroga-v-nebesa.mp3
Audio file
/sites/default/files/nedilja-prosto-neba.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/vitalij-kozlovskij-znayesh.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/01._enej_-_radio_hello.mp3
Audio file
/sites/default/files/05_vitre_hnatyi.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/igor-balan-oj-tam-za-morjami.mp3
Audio file
/sites/default/files/korali_project_-_korali_-_01._potsuhy.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/batkivcke_gyto.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/burmaka_hodyt_son.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/burmaka_melanka.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/liotchyk.mp3
Audio file
/sites/default/files/lama_meni_tak_treba.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/04._mertvi_troyandy.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/08._z_togo_berega.mp3
Audio file
/sites/default/files/09._ya_bez_tebe_ne_ye.mp3
Audio file
/sites/default/files/maxima_-_kolyskova.mp3
Audio file
/sites/default/files/chuhajster-ukr.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/kozaky.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_banzay.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_vidryvaysya.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_syla.mp3
Audio file
/sites/default/files/tnmk_ta_ty_shcho.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/mandarinovij-raj-zorepadi.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/nedilja-prosto-neba.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/ty_v_mene_ye.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/nebo_ukrayiny-drach_eduard.mp3
Audio file
/sites/default/files/euterpa_marysunia.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/sonce-hmary_na_chuzhyni.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/01.persha_versiya.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/03.vesna_.mp3
Audio file
/sites/default/files/07.chaka_1.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/020-haydamaky_30-lit.mp3
Audio file
/sites/default/files/026-dyki_gusy.mp3
Audio file
/sites/default/files/027-pisnya_pro_pisnyu.mp3
Audio file
/sites/default/files/031-ukraina.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/033-ishla_divcha_luchkamy.mp3
Audio file
/sites/default/files/035-vv_kompanichenko_taras.mp3
Audio file
/sites/default/files/036-kvitka-dva_koliory.mp3
Audio file
/sites/default/files/036-kvitka_cisyk_-_cheremshyna.mp3
Audio file
/sites/default/files/039._dva_kolory.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/040._chornobryvtsi.mp3
Audio file
/sites/default/files/042._nich_jaka_misiachna.mp3
Audio file
/sites/default/files/043._de_ty_teper.mp3
Audio file
/sites/default/files/045-oj_na_gori_ta_zenci_znut.mp3
Audio file
/sites/default/files/046-ridna_maty_moja.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/048-lira.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/049-pryvyd.mp3
Audio file
/sites/default/files/051-neba_zori.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/052-ptakha.mp3
Audio file
/sites/default/files/056-tam_na_stavi.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/059-i_zijde.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/061-hen_dolynoju.mp3
Audio file
/sites/default/files/062-mykyta_shvachka.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/064-bili_demony.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/065-maga_vira.mp3
Audio file
/sites/default/files/067-zapovit.mp3
Audio file
/sites/default/files/069-vechir.mp3
Audio file
/sites/default/files/072-olster.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/073-shiva.mp3
Audio file
/sites/default/files/076-transformer-zmusila.mp3
Audio file
/sites/default/files/098-drymbadadzyga-shidi-ridi.mp3
Audio file
/sites/default/files/101-u-muza-7.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/103-u-muza-16.mp3
Audio file
/sites/default/files/ukranski_koljadki_-_dobrij_vechir_tobi_pane_gospodarju.mp3
Audio file
/sites/default/files/radio/105-vasya-club-04-chorna_gora.mp3
Audio file
/sites/default/files/108-bozhichi-sho-z-kuiva-ta-j-do-rusalima.mp3
Audio file
/sites/default/files/111-bozhichi-u_poli_vijsko_stojalo-koljadka.mp3
Audio file
/sites/default/files/114-muzyka_dyka.mp3
Audio file
/sites/default/files/tik_-_cyklony.mp3
Audio file
/sites/default/files/ukrayinski_dity_i_ruslana_-_ye_u_kozhnogo_z_nas_v_serci_mriya.mp3
Audio file
/sites/default/files/116_-_velyka_syla.mp3
Audio file
/sites/default/files/tik_vesela_pisnya_2010_-_bude_shchastya_gulyay_veselys_sodnya_vitka_pry_vlasti_bude_shchastya_gulyay_veselys_sodnya_vitka_pry_vlasti.mp3
Audio file
/sites/default/files/6_sheva_ital.mp3
Audio file
/sites/default/files/chornyj_luge.mp3
Audio file
/sites/default/files/16_siv_sus_hrestos_da_vecheryaty_-_shchedrivka.mp3